Blizna jest tkanką łączną, która wypełnia ubytek skóry lub tkanki podskórnej. Powstaje przez uraz mechaniczny, fizyczny, chemiczny, różne procesy chorobowe. W bliźnie nie ma gruczołów, włosów, włókien sprężystych, poletkowania. Świeża blizna charakteryzuje się czerwonym zabarwieniem. Natomiast stara blizna jest jaśniejsza od pozostałej części skóry, ponieważ posiada bardzo małe ukrwienie.

• blizna przerostowa
  • przerasta tkanka łączna
  • wyniosła
  • często powstaje po oparzeniach
• blizna zanikowa
  • cienka
  • znajduje się w linii skóry lub charakteryzuje się wgłębieniem
• bliznowiec- keloid
  • przypomina bliznę przerostową, jednak zajmuje też nieuszkodzoną skórę
  • występuje po zagojeniu rany

Do technik leczenia blizn przerostowych, keloidów zalicza się:

• Peelingi chemiczne lub mechaniczne

  Lepsze efekty są podczas łączenia tych dwóch technik, czyli peelingu chemicznego z dermabrazją, czy mikrodermabrazją. Należy wykonać serię zabiegów. Najczęściej są stosowane przy bliznach zanikowych, np. blizny po ustąpieniu trądziku.

• Laserochirurgia:
  • laseroterapia frakcyjna polega na kontrolowanym oparzeniu skóry metodą dziurkowania. Proces gojenia polega na odbudowaniu prawidłowej tkanki łącznej w obrębie blizny. Metoda ta zalecana jest w bliznach zanikowych, rozstępach, bliznach przerostowych. Zaleca się serię do 5 zabiegów. Podczas zabiegu stosuje się znieczulenie miejscowe- krem z lignokainą, znieczulenie nasiękowe.
  • Laser CO2
  • Laser argonowy
  • Laser barwnikowy
  • Laser Nd:YAG
  • Laser biostymulujący (niskoenergetyczny) wspomaga proces prowidłowego gojenia po urazach, stosuje się go w leczeniu skojarzonym z innymi technikami.
• Mezoterapia polega na ostrzykiwaniu blizn specjalnymi preparatami, które zawierają:
  • Krzem
  • Kwas hialuronowy
  • Polinukleotyd
  • Witaminy
  Keloidy nakłuwa się:
  • Sterydem, np.: Triamcinolon (syntetyczny glikokortykosteroid)- działa przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo, przeciwświądowo, przeciwalergicznie.
  • Sterydem z 5- fluorouracylem (5-FU- analog pirymidyny, działa antymetabolicznie)

Blizny znajdujące się na pośladkach, ramionach, udach, brzuchu można ostrzyknąć również kwasem L- polimlekowym.

• Terapia sterydami -bez iniekcji- stosowanie miejscowe pod okluzją:
  • Fluocynolon (syntetyczny kortykosteroid)- działa przeciwzapalnie, przeciwświądowo, obkurcza naczynia.
• Pozostałe preparaty:
  • Tacrolimus (inhibitor kalcineuryny)
  • 5- fluorouracylem- po zastosowaniu miejscowym na skórę wchłania się do 6% oraz początek działania występuje po 3 dniach.
  • Podawanie doogniskowe bleomycyna (antybiotyk przeciwnowotworowy)
  • Interferony (glikoproteiny)
  • Metotreksat (antymetabolit, antagonista kwasu foliowego, lek przeciwnowotworowy, immunosupresyjny), zapobiega nawrotom tych zmian w połączeniu z zabiegiem chirurgicznego ich wycięcia.
  • Pentoksyfilina (pochodna ksantyny)
  • Kolchicyna- hamuje syntezę kolagenu, rozrywa mikrotubule, aktywuje kolagenazę.
  • Miejscowe stosowanie cynku
  • Podawanie doogniskowe werapamilu
  • Podawanie doogniskowe cyklosporyny
  • Podawanie doogniskowe D-penicylaminy
  • Miejscowe stosowanie mitomycyny C
• Dermatochirurgia

  Przed zabiegiem stosuje się znieczulenie. Po usunięciu chirurgicznym blizny jest duże ryzyko jej nawrotu. Leczenie chirurgiczne można wspomóc sterydem.

• Kriochirurgia

  Wykorzystuje niskie temperatury ( - 100/ -200 stopni C ). Blizna pod wpływem tej temperatury rozpada się. Ulega odmrożeniu. W kriochirurgii wykorzystuje się czynnik mrożący, który niszczy komórki i mikrokrążenie. Jest to podtlenek azotu, ciekły azot, suchy lód. Występuje niedotlenienie tkanek oraz następowa ich martwica. Do technik zamrażania zalicza się:

  • Metoda natryskowa
  • Metoda kontaktowa
  • Metoda doogniskowa
• Opatrunki uciskowe (plastry silikonowe) zmiękczają, wygladzają bliznę, zmniejszają świąd.
• Żele silikonowe zmiękczają, wygładzają bliznę, zmniejszają świąd, zmniejszają jej odbarwienie. Żel aplikuje się na bliznę po całkowitym wygojeniu rany 2 razy dziennie przez minimum 2 miesiące.
• Do substancji farmakologicznych poprawiających proces gojenia się rany oraz wygląd estetyczny różnego rodzaju blizn zalicza się:
  • Cebula morska uelastycznia, spłaszcza i powodują zblednięcie blizny. Likwiduje świąd, napięcie. Preparat z tą substancją aplikuje się na bliznę do 3 razy dziennie po całkowitym wygojeniu rany.
  • Cebula zwyczajna rozpuszcza filagrynę, która znajduje się w nierozpuszczalnym białku tworzącym skrzepy. Działa bakteriobójczo, przeciwzapalnie. Blizna staje się bledsza, spłaszczona oraz bardziej elastyczna.
  • Masa perłowa zawiera minerały, węglan wapnia, aminokwasy, mikroelementy, które przyczyniają się do rozjaśnienia, zmiękczenia, wygładzenia przerośnietej tkanki blizny. Stosowana jest na blizny po oparzeniach, blizny pooperacyjne, owrzodzeniach, trądziku.
  • Przywrotnik- regeneruje różne rodzaje uszkodzeń skóry (przywrotnik połyskujący, przywrotnik pasterski).
  • Owoce rokitnika pospolitego zawierają kwasy triterpenowe, które mają działanie przeciwzapalne, wzmacniające, regenerujące.
  • Nasiona lnu zwyczajnego zawierają kwasy organiczne, białka, glikozydy, fosfatydy, śluzy, oleje, które działają przeciwzapalnie, zmiękczająco na skórę oraz pobudzają ziarninowanie.
  • Olej z nasion róży zmniejsza przebarwienia, spłaszcza bliznę oraz poprawia jej elastyczność, jędrnosć.
  • Poziewnik szorstki
  • Pięciornik kurze ziele przyspiesza ziarninowanie.
  • Koniczyna łąkowa, koniczyna biała działają przeciwświądowo, przeciwbólowo, przeciwzapalnie.
  • Arnika górska działa nawilżająco, natłuszczająco i przeciwzapalnie.
  • Żeń-szeń działa przeciwzapalnie. Zwiększa elastyczność skóry.
  • Alantoina (np. W Żywokoście lekarskim) zwiększa utrzymanie wilgotności, działa złuszczająco, zmiękczająco oraz wygładzająco.
  • Ekstrakt z aloesu hamuje aktywność cyklooxygenazy kwasu arachidonowego, działa przeciwzapalnie.
  • Ekstrakt z Wąkrotki azjatyckiej wytwarza kolagen typu 1, zmniejsza reakcję zapalną oraz wytwarzanie miofibroblastów.
  • Ekstrakt z Morwy papierowej zawiera aktywny składnik Kazinol F, który hamuje syntezę tyrozynazy (chroni przed przebarwieniami).
  • Ekstrakt z Tamaryndowca indyjskiego- usuwa wierzchnią warstwę naskórka dzięki zawartości AHA.
  • Ekstrakt z Pachnotki zwyczajnej łagodzi świąd, zaczerwienienia, działa przeciwzapalnie, przeciwalergicznie.
  • Ekstrakt z Portulaki pospolitej działa przeciwzapalnie, przeciwbólowo, przeciwgrzybicznie.
  • Ekstrakt z Wilca nadbrzeżnego działa przeciwhistaminowo.
  • Mniszek lekarski przyspiesza bliznowacenie ran.
  • Nagietek lekarski przyspiesza bliznowacenie, ziarninowanie uszkodzeń skóry.
• Metody skojarzone:
  • Steroidy doogniskowo z krioterapią
  • Steroidy doogniskowo z laseroterapią
  • Steroidy doogniskowo z laseroterapią i krioterapią
  • Immunomodulatory i inhibitory kalcineuryny z laseroterapią i kriochirurgią

mgr kosmetolog Agnieszka Godek